Običaji za Srpsku novu godinu

Srpska pravoslavna crkva u ponoć obeležava Srpsku novu godinu, poznatu i kao julijanska nova godina, koja se slavi po starom kalendaru. Ovaj praznik u narodu ima poseban značaj, jer se vezuje za završetak božićnih svečanosti i poznat je i kao Mali Božić.

U Beogradu će Pravoslavna nova godina biti obeležena molebanom u Hramu Svetog Save, koji će biti služen pred ponoć. Paralelno s tim, u Beogradu na vodi organizovan je svečani doček uz vatromet, igru dronova i laserske efekte, što ovaj praznik čini jednim od najposećenijih zimskih događaja u prestonici.

Prema narodnoj tradiciji, Srbi su se za Srpsku novu godinu okupljali, igrali narodne igre i slavili u krugu porodice i zajednice. Tokom osmanske vladavine, ovakva okupljanja i javno negovanje srpskih običaja bili su zabranjeni, ali su se tradicije uprkos tome očuvale.

Običajni kalendar nalaže da se tokom dočeka ne spava, a da se u toku noći služe vruća rakija, kuvano vino i krofne, kao i Vasilica koja se jede sutradan. U gradskim sredinama bio je rasprostranjen običaj da se u jednu krofnu stavi zlatnik, a verovalo se da će onaj ko ga pronađe imati sreće i uspeha tokom cele godine.

Julijanska nova godina se u narodu često naziva i Mali Božić, jer se upravo tog dana simbolično završava božićni ciklus praznika. U domovima se porodica okuplja oko bogate trpeze, a praznična pečenica zauzima centralno mesto, uz ostala tradicionalna jela.

Osim u Srbiji, julijanska nova godina se obeležava i u Rusiji, Belorusiji, Ukrajini, Jermeniji, Moldaviji i Gruziji. Zanimljivo je da se ova tradicija zadržala i u pojedinim nemačkim kantonima u Švajcarskoj, kao i u delovima galske zajednice u Škotskoj.

Na Balkanu, Srpska nova godina se slavi i u Crnoj Gori, Republici Srpskoj, Severnoj Makedoniji, kao i u pravoslavnim sredinama u Hrvatskoj.

 Video: Hram Svetog Save na Božić 2026. godine