radiobalkanfox
Kratkometražni animirani film “Surogat”, koji je 1962. godine režirao Dušan Vukotić, ostvario je podvig koji se tada smatrao gotovo nemogućim. Osvajanjem Oskara postao je prvi animirani film van Sjedinjenih Američkih Država koji je poneo ovu prestižnu nagradu.
U kategoriji najboljeg kratkog animiranog filma, “Surogat” se našao rame uz rame sa produkcijama iz studija Dizni, koji su decenijama unazad dominirali ovom oblasti.
Pobediti Dizni – trenutak koji je iznenadio svet
Od kasnih tridesetih godina prošlog veka, Dizni i njemu bliski studiji gotovo da nisu imali ozbiljnu konkurenciju kada je reč o animaciji.
Upravo zato je pobeda jugoslovenskog crtanog filma predstavljala šok za filmsku industriju. Bez dijaloga, sa svedenim vizuelnim izrazom, apstraktnim likovima i snažnom filozofskom porukom, “Surogat” je uspeo da nadmaši tehnički moćniju i finansijski daleko jaču konkurenciju.
Dušan Vukotić – autor svetskog ugleda
Dušan Vukotić (1927–1998) bio je reditelj, scenarista, animator, crtač i karikaturista, kao i član Crnogorske akademije nauka i umetnosti. Tokom bogate karijere potpisao je više od sto animiranih, igranih i kombinovanih filmova.
Za ostvarenje “Igra” nagrađen je UNICEF-ovom nagradom, a ukupno je osvojio čak 146 priznanja, čime je stekao reputaciju jednog od najznačajnijih autora animacije druge polovine 20. veka. Smatra se i najnagrađivanijim filmskim stvaraocem sa prostora bivše Jugoslavije.
Film koji i danas ima snažnu poruku
Dušan Vukotić sa Oskarom koji je osvojio Foto: printscreen/youtube/Gradska RTV Podgorica
Crtani film “Surogat” prati priču o trouglastom dečaku koji živi u svetu u kome je sve privremeno i na naduvavanje – od predmeta, preko automobila, do emocija i odnosa. Taj svet, međutim, jednako brzo nestaje kao što i nastaje. U osnovi filma nalazi se kritika konzumerističkog društva u kojem “nikad ničega nije dosta”, a iluzija sreće zasniva se na prolaznim zadovoljstvima.
Uprkos savremenoj CGI animaciji, “Surogat” i danas deluje sveže i aktuelno, upravo zbog univerzalnosti svoje poruke.
Nasleđe i sećanje na umetnika
Dušan Vukotić bio je jedan od ključnih predstavnika “Zagrebačke škole crtanog filma”, pokreta koji je ostavio dubok trag u svetskoj animaciji. Preminuo je 1998. godine u Zagrebu, od posledica infarkta.
Dušan Vukotić Foto: YouTube/Printscreen
Njegov životni i umetnički put danas osvetljava dokumentarni film “Vude, ti si pobijedio”, koji se prikazuje na festivalu Slobodna zona. To je priča o usponu, međunarodnoj slavi, ali i kasnijem zaboravu autora koji je Jugoslaviji doneo jedini Oskar u njenoj istoriji.
Vukotićev uspeh ostaje dokaz da vrhunska umetnička dela mogu nastati i daleko od Holivuda.
Pogledajte video: Čuvena holivudska glumica posetila Zlatibor
Dodaj komentar