radiobalkanfox
Savremeno društvo prepuno je raznolikosti, pa tako i zajednica koje su često predmet kontroverzi i predrasuda. Kada su u pitanju one verske, među najpoznatijima su Jehovini svedoci, mormoni i sajentologija. Iako nisu verska zajednica, često se u isti koš sa njima svrstavaju i masoni.
Biblija, Mormonova knjiga i poligamija
Službenog imena Crkva Isusa Hrista svetaca poslednjih dana (ili LDS), mormoni svoje poreklo vuku s početka 19. veka. Upravo tada se mladom farmeru Džozefu Smitu obratio Bog, a anđeo Moroni uputio ga je na zlatne ploče na kojima je ispisana istorija drevnih stanovnika Amerike. Upravo na osnovu tih ploča nastala je Mormonova knjiga, koja je uz Bibliju temeljna sveta knjiga mormona.
Od hrišćana se razlikuju po pitanju učenja o Bogu, crkvenoj hijerarhiji i sveštenstvu. Mormoni snažan naglasak stavljaju na porodicu, širenje Božje reči kroz misionarsko delovanje, lični moralni angažman i nedeljni crkveni život.
Decenijama ih je pratio glas poligamista, ali tu praksu su službeno napustili krajem 19. veka. Snažan naglasak na porodicu ogleda se u takozvanim „pečaćenjima porodice za večnost“, odnosno verovanju da se porodične veze nastavljaju i nakon smrti.
LDS u većini država sveta ima status priznate verske zajednice, ali i dalje izaziva podeljene reakcije – od prihvatanja, pa sve do „sektaške“ percepcije zbog istorije poligamije i specifičnih verovanja.
Stroga separacija od sveta
Najpoznatiji po misionarenju od vrata do vrata i praksi odbijanja transfuzije krvi, Jehovini svedoci često su predmet negativnih reakcija. Nastali su iz pokreta Istraživača Biblije, koji je pokrenuo Čarls Tejz Rasel 1870-ih godina. Ime Jehovini svedoci preuzeli su tek 1931. godine, a upravo u njemu je vidljivo njihovo temeljno učenje. Naime, veruju da je Bog Jehova jedini pravi Bog, a Isus je njegov prvorođeni sin i posrednik.
Što se tiče njihovog verovanja, ono se temelji na učenju da uskoro dolazi Armagedon, nakon kojeg sledi hiljadugodišnja vladavina Božjeg carstva. Spasene pritom dele u dve grupe – „malo stado“ koje čini tačno 144.000 vernika koji će vladati sa Hristom na nebu i „druge ovce“ koje će uživati večni život u raju na Zemlji. Takođe negiraju postojanje pakla.
Jehovini svedoci su specifični i po svom svetovnom životu. Praktikuju potpunu političku neutralnost, odbijaju služenje vojnog roka i glasanje na izborima. Jedna od kontroverznijih praksi je i pomenuto odbijanje transfuzije krvi, koje se zasniva isključivo na verskim ubeđenjima. Takođe, ne slave nikakve praznike.
Uz misionarsku delatnost od vrata do vrata, svoje učenje šire i kroz dve publikacije – „Stražarsku kulu“ i „Probudite se!“.
Sekta, verska zajednica ili nešto treće?
Pri pomenu sajentologije, prva misao biće nam Tom Kruz, čudna praksa i brojne kontroverze. Nastala je iz pokreta dijanetike, koji je 1950. predstavio autor L. Ron Habard u svojoj knjizi „Dijanetika: Moderna nauka o mentalnom zdravlju“. Međutim, otpor medicinske zajednice i potreba za legitimitetom naterali su Habarda da 1953. dijanetiku redefiniše u Sajentološku crkvu.
Po svom sistemu, ona je mešavina zapadne ezoterije, naučno-fantastične naracije i psihološke teorije. Prema Habardovoj kosmologiji, u središtu verovanja nalaze se tetani, besmrtna bića koja predstavljaju temeljno „ja“, a preživljavaju brojne živote. Tetani su, međutim, tokom tog putovanja zarobljeni u traumama koje se „leče“ auditingom, odnosno strukturisanim seansama. Njihov cilj je oslobađanje reaktivnog uma i vraćanje zaboravljenih sposobnosti tetana.
Sve to, naravno, košta, pa se svaki nivo auditinga i obuke plaća izdašnim donacijama. Upravo taj finansijski aspekt, koji je podstakao sam Habard, doveo je do toga da brojne zemlje sajentologiju proglase profitnom organizacijom, pa čak i sektom.
Osim brojnih kontroverzi zbog optužbi za zlostavljanje i kontrolu, Sajentološka crkva našla se i u središtu brojnih pravnih sporova i kriminalnih afera, među kojima je najpoznatija „Operacija Snežana“ (Snow White), kada su se pripadnici sajentologije infiltrirali u institucije američke vlade 1970-ih godina.
Cehovi koji su postali najstarije sekularno bratstvo
Veo tajne, alegorijski simboli i tajna rukovanja glavni su razlozi zašto se masoni smatraju sektom koja vlada svetom. No, to je daleko od istine. Masoni, ili slobodni zidari, nastali su iz srednjovekovnih klesarskih cehova, a godinama se članstvo širilo na intelektualce i druge zainteresovane za prosvetiteljstvo i filozofiju.
Uprkos uvreženom mišljenju, masoni su službeno sekularna organizacija koja praktikuje političku neutralnost kako bi promovisala humanitarni rad, moralno usavršavanje i međusobnu pomoć.
Strukturno, masonerija je podeljena na stepene koji simbolizuju proces intelektualnog i moralnog rasta, a postoje i različite Velike lože i oblici masonerije. Za razliku od gorenavedenih zajednica, kod masona ne postoji centralizovano vođstvo, već je svaka loža pod autoritetom Velike lože koja je suverena u svojoj regiji.
Bilo da ih posmatrate kao legitimne verske zajednice, sekte ili nešto treće, svaka od ovih zajednica predmet je raznih kontroverzi i stavova. Ako želite da ih pobliže upoznate, uključite DOX TV od 2. marta u 23:10, jer vas kroz četiri epizode čekaju priče koje će vas povesti iza zatvorenih vrata sajentologije, Jehovinih svedoka, masona i mormona.
Promo
Dodaj komentar