Da li znate šta je timus? Utiče na rak, imuniteti i dužinu života

Dodajte Glossy u vaš Google izbor

Kada se govori o zdravlju i dugovečnosti, najčešće se pominju srce, mozak ili creva. Međutim, naučnici poslednjih godina sve više pažnje posvećuju jednom gotovo zaboravljenom organu koji bi mogao da igra mnogo važniju ulogu nego što se do sada verovalo – timusu.

Skriven iza grudne kosti, timus je vekovima bio obavijen velom misterije. Stari Grci smatrali su ga “sedištem duše, dok su ga mnogi naučnici tokom 20. veka posmatrali kao organ koji nakon detinjstva praktično gubi svoju funkciju. Danas se takvo mišljenje ubrzano menja.

Mali organ sa velikim zadatkom

Timus je deo imunološkog sistema i ima ključnu ulogu tokom detinjstva. Upravo u njemu sazrevaju T-ćelije, koje predstavljaju jednu od najvažnijih linija odbrane organizma od virusa, bakterija i drugih pretnji.

Nakon puberteta timus počinje da se smanjuje i postepeno ga zamenjuje masno tkivo, zbog čega se dugo verovalo da u odraslom dobu nema veliki značaj.

Međutim, najnovija istraživanja ukazuju da bi njegovo stanje moglo biti usko povezano sa opštim zdravljem čoveka.

Zdrav timus, manji rizik od bolesti

Naučnici su primetili da osobe sa očuvanim i zdravijim timusom imaju manju verovatnoću da razviju određene vrste raka, uključujući rak pluća, kao i manji rizik od kardiovaskularnih oboljenja.

Pored toga, kod njih je primećena bolja reakcija na savremene metode lečenja raka, poput imunoterapije, kao i manja verovatnoća prerane smrti.

Posebnu pažnju privuklo je istraživanje koje je predvodio Hugo Aerts. Njegov tim koristio je veštačku inteligenciju za analizu hiljada CT snimaka i razvio poseban indeks koji procenjuje stanje timusa.

Rezultati su pokazali da su osobe sa boljim zdravljem timusa kasnije u životu imale povoljnije zdravstvene ishode.

Otkriće koje je iznenadilo i naučnike

Jedna od najznačajnijih studija nastala je tokom pandemije bolesti COVID-19, kada su istraživači analizirali podatke ljudi kojima je timus uklonjen u odraslom dobu.

Rezultati su bili neočekivani. U periodu od pet godina nakon uklanjanja organa, kod tih osoba zabeležen je više nego dvostruko veći rizik od smrti, razvoja raka i pojave autoimunih bolesti.

Takvi nalazi naveli su istraživače da ozbiljno preispitaju dosadašnje stavove o značaju ovog organa.

“Škola” za ćelije imuniteta

Timus je mesto gde T-ćelije prolaze svojevrsnu obuku. Tu uče da prepoznaju opasne mikroorganizme, ali i da razlikuju strane napadače od zdravih ćelija sopstvenog organizma.

Zahvaljujući tom procesu, imuni sistem ne napada sopstveno telo, što predstavlja osnovu zaštite od brojnih autoimunih bolesti.

Koliko je timus važan govori i činjenica da bebe rođene bez njega ne mogu da prežive bez transplantacije i odgovarajuće medicinske pomoći.

Zašto timus stari tako brzo?

Jedna od najvećih zagonetki moderne medicine jeste činjenica da timus počinje da propada veoma rano, već tokom adolescencije.

To posebno zbunjuje naučnike jer organ poseduje matične ćelije koje imaju značajan regenerativni potencijal. Uprkos tome, timus je među prvim organima u telu koji prolaze kroz proces starenja.

Zbog toga se danas sprovode brojna istraživanja usmerena na njegovo podmlađivanje i obnavljanje funkcije.

Može li se timus jednog dana obnoviti?

Neke istraživačke laboratorije već rade na razvoju veštačkog ljudskog timusa. Takva tehnologija mogla bi u budućnosti da pomogne osobama sa oslabljenim imunitetom, pacijentima koji prolaze kroz transplantacije, obolelima od raka i starijim ljudima.

Posebno velike nade polažu se u oblast imunoterapije, jedne od najmodernijih metoda lečenja malignih bolesti, čija uspešnost možda zavisi upravo od stanja ovog organa.

Zbog svega toga, timus se od gotovo zaboravljenog dela ljudskog tela pretvara u jednu od najintrigantnijih tema savremene medicine. Naučnici sve češće veruju da taj mali organ iza grudne kosti možda krije važne odgovore na pitanja dugovečnosti, snažnog imuniteta i zdravog starenja.

Bonus video:

Zdravlje ne sme da bude luksuz 

( Glossy, Ilić Milica )