Istina o nastanku izraza “ostaviti na cedilu”

Vuk Stefanović Karadžić bio je centralna figura srpske kulturne i jezičke istorije 19. veka – čovek koji je narodni jezik uveo u književnost, reformisao pismo i postavio temelje savremene pismenosti.

Pored revolucionarne reforme azbuke i pravopisa, Vuk je ostao upamćen kao neumorni sakupljač usmenog narodnog blaga.

Godinama je putovao, slušao i od zaborava spasavao sve ono što je vekovima živelo isključivo u narodu, od epskih i lirskih pesama, preko narodnih umotvorina, običaja i verovanja, pa sve do izreka.

Upravo je jednu od izreka koju danas često koristimo – “ostaviti na cedilu”, sačuvao od zaborava Vuk Karadžić, ali mnogi ne znaju kako je nastao, i kakva se grozna istina krije iza svega.

U “Srpskim narodnim poslovicama”, Karadžić je zapisao sledeće:

“Ostao kao brabonjak na cjedilu. Đe koja se ovca i koza pobrabonja u muzlici kad je muzu, pa kad se mlijeko procjedi, brabonjci ostanu na cjedilu. Mjesto brabonjak govori se i druga riječ.”

Prvobitni smisao ovog izraza, bio je u poređenju: “ostati napušten i osramoćen, kao brabonjak na cedilu” (znamo šta znači brabonjak).

Kasnije je izraz skraćen, pa se govori samo “ostati na cedilu”, u već rečenom značenju, a značenje je ostalo isto.

 VIDEO: Dnevna doza pravopisa