radiobalkanfox
Mahidevran Gulbahar sultanija ostala je upamćena kao prva velika ljubav Sulejmana Veličanstvenog i majka njegovog najstarijeg sina Mustafe, koji je decenijama važio za najozbiljnijeg naslednika Osmanskog carstva. Njena životna priča, međutim, nije obeležena samo ljubavlju i moći, već i gubitkom, političkim spletkama i tragedijom koja ju je pratila do poslednjeg dana.
Od robinje do žene koju je voleo budući sultan
Mahidevran, čije ime znači “ona čija lepota nikada ne bledi”, bila je čerkeskog porekla. U harem princa Sulejmana stigla je dok je on još vladao sandžakom u Manisi. Legenda kaže da je mladi princ zastao kada ju je prvi put ugledao, a upravo joj je on dao ime po kojem je ostala upamćena.
U galeriji pogledajte Nur Fetahoglu u ulozi sultanije Mahidevran u seriji “Sulejman Veličanstveni”:
Njihova ljubav ubrzo je krunisana rođenjem sina Mustafe 1515. godine. Kao majka prvorođenog naslednika, Mahidevran je godinama zauzimala posebno mesto u haremu i smatrana je budućom majkom sultana.
Kada je Sulejman 1520. godine nasledio oca Selima I i seo na presto Osmanskog carstva, Mahidevran je sa njim i sinom stigla u Topkapi, uverena da je njena budućnost sigurna.
Dolazak žene koja je promenila sve
Sve se promenilo kada se u haremu pojavila mlada robinja Aleksandra, kojoj je Sulejman dao ime Hurem (Hürrem), što znači “ona koja donosi radost”.
Prema istorijskim zapisima, upravo tada počinje jedno od najpoznatijih rivalstava u istoriji Osmanskog carstva.
Dok je Mahidevran bila dostojanstvena i ponosna, Hurem je brzo osvojila sultanovu naklonost. Njena moć rasla je iz godine u godinu, a Mahidevran je gledala kako gubi čoveka kojeg je volela.
Sukob dve žene kulminirao je fizičkim obračunom, kada je Mahidevran napala Hurem. Taj događaj označio je prekretnicu – Sulejman se, prema zapisima mletačkih diplomata, nakon toga potpuno okrenuo Hurem.
sultanija Hurem Foto: The Picture Art Collection / Alamy / Profimedia
Jedina uteha bio joj je sin Mustafa
Nakon što je izgubila mesto u sultanovom srcu, Mahidevran je svu pažnju posvetila sinu.
Mustafa je, po osmanskoj tradiciji, upravljao različitim sandžacima, a majka ga je pratila i učestvovala u njegovom političkom sazrevanju. Savremenici su beležili da je bio izuzetno omiljen među narodom i janjičarima, a mnogi su ga smatrali budućim sultanom.
Njegov dvor bio je gotovo podjednako raskošan kao očev, dok je Mahidevran važila za ženu koja ga je učila kako da vlada i stekne ljubav naroda.
Smrt naslednika promenila joj je život
Političke intrige na dvoru kulminirale su 1553. godine.
Sulejman je, tokom pohoda na Persiju, pozvao Mustafu u vojni logor. Istoričari navode da su prethodno protiv princa vođene brojne spletke, a da su lažna pisma i optužbe za izdaju odigrale ključnu ulogu.
Verujući da ga otac poziva na razgovor, Mustafa je ušao u sultanov šator, gde je po Sulejmanovom naređenju pogubljen davljenjem.
Za Mahidevran je to bio kraj svega.
Prema predanjima, satima nije progovorila nijednu reč kada je čula vest o sinovljevoj smrti. Potom se povukla u njegovu odaju i celu noć provela pored lampe uz koju je Mustafa učio.
Godine siromaštva i života kraj grobnice
Posle sinovljeve smrti Mahidevran se preselila u Bursu, gde je sahranjen Mustafa.
Nekada najuticajnija žena u haremu živela je u siromaštvu. Ostala je bez prihoda i gotovo bez ikakve podrške dvora, a verne sluškinje ostale su uz nju iako nisu primale platu.
Najveći deo života posvetila je održavanju Mustafinog mauzoleja, koji je uređivala sopstvenim rukama i u kojem je, prema pričama savremenika, često provodila sate razgovarajući sa pokojnim sinom.
Neočekivana pomoć od Hureminog sina
Tek nakon smrti Hurem Sultan i Sulejmana Veličanstvenog njen život se donekle promenio.
Na presto je stupio Selim II, Huremin sin i Mustafin polubrat. Iako su mnogi očekivali da će nastaviti neprijateljstvo, novi sultan obnovio je Mahidevranine prihode i omogućio joj mirnu starost.
Istoričari i danas raspravljaju da li je to bio politički potez ili iskren čin saosećanja prema ženi koja je izgubila gotovo sve.
Foto: piemags / Alamy / Profimedia
Umrla uz sina kojem je posvetila život
Mahidevran Sultan umrla je 3. februara 1581. godine, u dubokoj starosti, sa oko 81 godinom, što je za to vreme bilo izuzetno retko.
Sahranjena je u Bursi, pored sina Mustafe, što je bila njena najveća želja.
Za razliku od Hurem Sultan, kojoj su podignute veličanstvene građevine i čije ime i danas živi kroz filmove i serije, Mahidevran nije ostavila palate ni političko nasleđe.
Iza nje je ostala priča o ženi koja je izgubila ljubav, moć i naslednika prestola, ali je do poslednjeg dana sačuvala dostojanstvo i odanost sinu zbog kojeg je, prema istorijskim zapisima, živela još gotovo tri decenije.
Dodaj komentar