Otvorena izložba o ugroženoj srpskoj baštini uz pomoć VR tehnologije

U Državnom muzeju arhitekture „Šusev“ u Moskvi otvorena je multimedijalna izložba “Srpski srednjovekovni spomenici u opasnosti”. Izložbu je otvorio ministar kulture Nikola Selaković, naglasivši da je srpska kulturna baština na Kosovu i Metohiji i dalje jedno od najugroženijih kulturnih dobara u Evropi u 21. veku.
Ova postavka, međutim, nije samo običan dokumentarni prikaz — ona koristi najsavremeniju tehnologiju kako bi svetskoj javnosti približila realnost na terenu.

Izložba u fokusu ima četiri srpske crkve pod zaštitom UNESCO-a koje se nalaze na prostoru KiM: Visoki Dečani, Pećka patrijaršija, Gračanica i Bogorodica Ljeviška. Sve one se već dve decenije nalaze na UNESCO-voj Listi svetske baštine u opasnosti.
Ministar Selaković je izneo surove statističke podatke koji svedoče o razmerama uništenja od juna 1999. godine do danas:
156 pravoslavnih crkava i manastira je uništeno ili oštećeno. 122 srpska groblja su oskrnavljena.

Preko 10.000 ikona, crkveno-umetničkih i bogoslužbenih predmeta je ukradeno ili uništeno.
Više hiljada nadgrobnih spomenika je polomljeno.

“Pored fizičkog ugrožavanja, prisutni su i pokušaji preimenovanja, prisvajanja i falsifikovanja istorijskog i kulturnog identiteta ovih svetinja. To nisu samo brojevi, to su tragovi jedne kulture, jednog pamćenja i vekovnog prisustva”, upozorio je Selaković.

Spoj tradicije i VR tehnologije: Kako “ući” u manastir iz Moskve?

Ono što ovu izložbu izdvaja od klasičnih postavki jeste njen tehnološki format. Autori izložbe, Marko Savić i Marko Todorović (u produkciji beogradskog tima “Live View Studio”), spojili su fizičke eksponate sa virtuelnom i proširenom stvarnošću (VR i AR).

Šta posetioci mogu da dožive?
3D modeli svetinja: Verni prikaz arhitekture i spoljašnjeg izgleda četiri ugrožena objekta.
Interaktivni ulazak: Posetioci jednim klikom mogu virtuelno da “zakorače” unutar manastira i pogledaju unutrašnjost crkava.
Virtuelne galerije fresaka: Detaljan pregled zidnog slikarstva uz audio-vodiče o istoriji, ktitorima i hronologiji ugroženosti u poslednjih 30 godina.
Dodatnu vrednost moskovskoj postavci dali su ruski stručnjaci iz muzeja “Šusev”, koji su izložbu obogatili freskama iz srpskih srednjovekovnih manastira koje se već nalaze u njihovim sopstvenim zbirkama.

Gde izložba putuje dalje?
Pre Moskve, ova izložba je premijerno prikazana u sedištu UNESCO-a u Parizu. Zbog velikog interesovanja međunarodne javnosti, Ministarstvo kulture Srbije već je ugovorilo saradnju sa nizom drugih država.
Plan i kalendar budućih gostovanja skrojeni su strateški — prvenstvo vizuelnog svedočenja o ugroženoj baštini imaće države koje nisu priznale samoproglašenu nezavisnost Kosova i Metohije.