Šta ako se postporođajna depresija ne leči? Posledice po mamu i dete

Dodajte Glossy u vaš Google izbor

Rođenje bebe unosi ogromne promene u živote roditelja, ali i čitav niz emocija koje su izuzetno intenzivne u ovom osetljivom periodu. U prvim danima nakon porođaja je česta kratkotrajna tuga poznata kao baby blues, a ona uglavnom prolazi sama od sebe. Međutim, kod približno jedne od sedam žena se razvija postporođajna depresija (PPD), čiji simptomi mogu da budu mnogo ozbiljniji i traju mesecima.

Kako navodi Healthline, simptomi postporođajne depresije se najčešće javljaju tokom prva tri meseca nakon porođaja, a mogu da potraju od nekoliko nedelja do godinu dana. Problem je to što veliki broj žena ne dobije dijagnozu, pa samim tim ni odgovarajuće lečenje.

Kako prepoznati postporođajnu depresiju?

Pad raspoloženja nakon porođaja sam po sebi ne znači da žena ima depresiju. Ipak, ako tuga traje duže od dve nedelje ili se pojave drugi simptomi, važno je razgovarati sa lekarom.

Mogu da se jave:

• osećaj beznađa, krivice, besa, stida ili bezvrednosti,
• previše ili premalo sna,
• učestalo plakanje,
• gubitak apetita,
• gubitak interesovanja za aktivnosti koje su ranije pričinjavale zadovoljstvo,
• izbegavanje porodice i prijatelja i
• misli o povređivanju sebe ili bebe.

Postporođajna depresija, ipak, može da se leči, najčešće psihoterapijom, lekovima ili njihovom kombinovanjem, ali se ona često ne prepozna na vreme ili čak uopšte.

Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije, svaka peta porodilja u Srbiji pati od postporođajne depresije. Ovo ozbiljno stanje pogađa majke bez obzira na godine ili iskustvo, ali se o njemu često ćuti zbog stida i predrasuda u društvu. 

Posledice postporođajne depresije na majku i na dete

Ako se ne leči, postporođajna depresija može ozbiljno da naruši mentalno zdravlje žene, njeno funkcionisanje i sposobnost da brine i o sebi i o novorođenoj bebi. Istraživanje iz 2019. godine je pokazalo da majke koje imaju PPD mogu da imaju:

• niže samopouzdanje,
• izraženiju anksioznost, kao i
• više problema u partnerskim odnosima.

Važno je pomenuti da nelečena postporođajna depresija nosi sa sobom i povećan rizik od samoubistva, podseća Healthline.

Takođe, mentalno zdravlje majke može da se odrazi i na dete. Žene sa postporođajnom depresijom, na primer, mogu kraće da doje i teže ostvaruju vezu s novorođenčetom, a deca mogu da imaju kasnije više problema u ponašanju, kasne u razvoju govora i jezika, imaju poteškoće sa spavanjem, a pomenuto istraživanje je otkrilo i nepotpunu vakcinaciju dece čije su majke imale PPD.

Neke posledice mogu da budu vidljive i godinama kasnije. Na primer, istraživanje iz 2020. godine je pokazalo da su deca koja su bila izložena majčinoj depresiji, naročito tokom prve godine života, kasnije mogu da imaju više emocionalnih problema i poteškoće kad su u pitanju socijalne veštine.

Ne mora da prođe samo od sebe

Jedna od zabluda jeste da će se raspoloženje svake žene nakon porođaja vremenom samo popraviti. Iako se simptomi kod nekih žena zaista smanjuju, kod drugih oni mogu da budu intenzivniji ili da potraju godinama.

Zato je važno potražiti pomoć čim se pojavi sumnja da nešto nije u redu. Žena može da se obrati ginekologu, babici, izabranom lekaru ili psihologu, bilo kom zdravstvenom radniku kako bi došla do pomoći koja joj treba, a pre razgovora je korisno zapisati simptome i pitanja koja želi da postavi.

Imajte u vidu da baby blues i postporođajna depresija nisu isto, a depresija nakon porođaja nije znak da je žena loša majka. Ukoliko se simptomi prepoznaju na vreme i ako žena dobije pomoć, da može da olakša i ubrza oporavak, a vrlo je važno i za njeno zdravlje i za mamin odnos sa samom sobom i sa detetom.

I očevi imaju simptome depresije posle ženinog porođaja

Postporođajna depresija, inače, nije rezervisana samo za majke. Prema istraživanju iz 2020. godine, simptome poput besa, razdražljivosti i agresivnosti nakon rođenja deteta može da ima i 5 do 10 odsto novih očeva, a nelečena depresija kod očeva takođe može da ima ozbiljne posledice po partnerski odnos, porodicu i razvoj deteta.

BONUS VIDEO

Svaka peta porodilja u Srbiji pati od postporođajne depresije

( T.S.R. )